از ميان صحرا براى مسافر عادى راهى هست در حدود 150 ساعت ( اسما 450 ميل ) يا 15 روز كه مأمور پست در عرض 10 روز طى مىكند . بالغ بر چهل سال از 1838 تا 1881 كنسولگرى انگليس در بغداد كه با كمك مالى حكومت هند اداره ميشد اين سرويس نيم بند را حفظ نمود كه در اصل با همكارى شركت مسافربرى و ناوبرى فرات « 1 » تأسيس يافته بود ، ولى مالا بواسطهء رقابت دولت عثمانى كه سرويس ديگر با نرخ بين المللى ترتيب داده از بين رفت . مشقات بسيار و فقدان علاقه‌مندان كافى و همچنين خطرات اتفاقى آن بقدرى زياد است كه كمتر مسافرى از اين راه استفاده مىكند مگر كسانى كه عزم قطعى كرده باشند كه آسايش تن و حتى سلامت جان را فدا سازند . جادهء خليج فارس - سرانجام وسيله غيرمستقيم ولى راحتى براى رفتن به بغداد هست كه قدرى بيشتر وقت ميگيرد و انحرافى هم مقدور نيست چون تمام خط سير بر آب است . كشتىهاى كمپانى هند و انگليس از بمبئى بوسيلهء ارتباط با كشتيهاى كمپانى P , O كه از اروپا مىآيند از طريق كراچى و خليج فارس به بصره ميروند و از آنجا ميتوان با انتقال كشتىهاى عالى شركت دريانوردى فرات و دجله مسافرت را تعقيب كرد و بسته به وضع آب شط در عرض سه يا چهار روز از راه رودخانه بالا رفت و به بغداد رسيد . جنبهء نامطلوب اين سرويس مدت طولانى آن است كه پنج هفته بين لندن و مقصد ما به طول خواهد انجاميد . بغداد به تهران - اكنون كه مسافر را به انتخاب يكى از چند راه مذكور براى رسيدن به بغداد راهنمائى كرده‌ام نشان خواهم داد كه چگونه از اين شهر به مرز ايران برود كه در پنج ميلى ايستگاه خانقين كه در دست عثمانى است واقع شده است از بغداد به مرز نود ميل است و قسمت بيشتر راه از ميان بيابان

--> ( 1 ) - هزينهء اين پست از فوريهء 1838 تا آوريل 1843 - 89550 روپيه و براى 20 سال آينده در حدود 81 روپيه در هر سفر و پس از آن با مراسلات زيادى كه از اين راه حمل مىشود هزينه آن تأمين مىشود . ايستگاهها يا چاههاى بين دمشق و بغداد از اين طريق عبارتند از ازمير ، اپتا ، ايل‌تنيف ، زاق ، ايگارا ادامه ، ايمه‌وار ، رجمى ، صابون ، آميج ، جزير ، خباز ، كوبيزه و هيت .